programs da correctura ortografica

Per incumbensa da la Pro Svizra Rumantscha e da la Lia Rumantscha realisescha far.ch programs da controlla da l’ortografia – uschenumnads spellcheckers – per tut ils idioms ed il rumantsch grischun. Las bancas da datas necessarias ed ina applicaziun web èn integradas directamain en il Pledari Grond, pachets da lingua telechargiabels ed in add-in per Microsoft Word stattan era disposiziun là.

gasetta.ch

Finalmain pon ins leger ina selecziun dad artitgels da la Fundaziun Medias Rumantschas (FMR) en il web (era senza abunament!). Mintga di datti latiers ina newsletter. Nus avain grond plaschair che nus avain pudì contribuir a quest pass.

Tecnicamain ans essan nus decidids per ina via pragmatica: Mantegnair il sistem WordPress existent per evitar midadas pli grondas dal workflow per redacturas e redacturs ed al schlargiar cun in sistem da newsletter. Ils clients da la da l’agentura da novitads FMR pon s’annunziar ed han access a tut ils artitgels preschentads en ina autra vista pli simpla e pli survesaivla.

app «Dicziunari»

Questa app avain nus realisà en atgna reschia ed en collavuraziun cun «David Bühler — Visuelle Gestaltung» cun il sustegn dal Chantun Grischun e bleras fundaziuns ed uniuns. Igl è l’emprima applicaziun da quest gener che unescha tut ils dicziunaris idiomatics e dal rumantsch grischun en in lieu. Ulteriuras infurmaziuns datti sin dicziunari.ch.

chalender.ch

Sco partenari da l’Uniun da las Rumantschas e dals Rumantschs en la Bassa e Radiotelevisiun Svizra Rumantscha ha far.ch realisà il chalender d’occurrenzas chalender.ch. En dumondas da concept e design avain nus collavurà cun il graficher David Bühler.

Pledari Grond

far.ch ha actualisà da radent il Pledari Grond da la Lia Rumantscha e reprogrammà grondas parts. La versiun precedenta ha realisà avant passa 10 onns la partiziun linguistica computaziunala da l’Universitad da Cologna. Il code dal dicziunari è da chattar sin GitHub.

Separaziun da silbas per il rumantsch

Has ti gia vis en ina gasetta u en in cudesch rumantsch che pleds vegnan separads a moda sbagliada? Dad evitar putgads sco «communicaz-iun», «rumant-scha» u «at-gnamain» è ussa daventà in zic pli simpel en InDesign ed auters programs che fan diever da Hunspell. Nus avain sviluppà per incumbensa da la FMR ina versiun rumantscha dal program che funcziuna cun tut ils idioms rumantschs ed il rumantsch grischun. Las datotecas necessarias stattan a disposiziun per ina e mitgin en il Pledari Grond (→ auter incl. separaziun da silbas). In utensil ch’ans ha gidà a crear las reglas necessarias e pudess interessar separad:ras passiunad:as è da chattar qua.

Rumantsch en il Common Locale Data Repository (CLDR)

Il CLDR è in project da Unicode che vul rimnar translaziuns da terms frequents en il mund digital en uschè bleras linguas sco pussaivel. Per incumbensa da la Lia Rumantscha ha far.ch translatà radund 10’000 noziuns per rumantsch grischun.

En il CLDR chatt’ins nums da pajais, nums da valutas, translaziuns per indicaziuns temporalas, zonas da temp, schemas per formatar numers, unitads ed ☝️emojis! Il CLDR n’è nagin product final, mabain in agid ed ina basa per il svilup da software. La versiun 48 dal CLDR è cumparida ils 29 d’october 2025 e stat a disposiziun sut cldr.unicode.org.